10 soruda KEY ÖDEMESİ

Sosyal güvenlik uzmanı Ali Tezel, en çok merak edilen 10 soruyu yanıtladı

Konut Edindirme Yardımı (KEY) ödemelerinin ne zaman yapılacağı henüz
netleşmedi. Sosyal güvenlik uzmanı Ali Tezel, ödemelerin Eylül-Ekim ayına
doğru sarkabileceğini söyledi. Peki KEY'de ödemeler nasıl yapılacak? Listede
adı olmayanlar ne yapacak? Mirasçılar da KEY alabilir mi?

İşte KEY'le ilgili merak edilenler...

KEY PARASINI NEREDEN VE NASIL...
KEY alıp almayacağımızı nasıl öğrenebiliriz? Ödemeler nasıl yapılacak?
Paramızı nereden alabiliriz?
Bu konuyla ilgili, 31 Temmuz'dan sonra olmak kaydıyla veya 31 Temmuz'a kadar
tasfiye halindeki Emlak Bankası Anonim Şirketi yönetim kurulunca önce Resmi
Gazete'de daha sonra da bir web sayfasında vatandaşlık numarası girilerek ne
kadar KEY ödemesi alınacağı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Bu konuda
www.keyodemeleri.com diye site var. Hak sahipleri ödeme tutarlarını T.C.
kimlik numaralarını girerek bu siteden öğrenebilecek. Hak sahipleri
kendilerine en yakın Ziraat Bankası şubesine giderek, T.C. kimlik
numaralarıyla KEY hesaplarında biriken parayı alabilecek.

KESİN BİR TARİH SÖYLEMEK MÜMKÜN DEĞİL
KEY'le ilgili ödemeler tam olarak ne zaman yapılır, parayı na zaman
alabileceğiz?
Bunun normal şartlarda -resmi açıklamayı söylüyorum- Devlet Bakanı Mehmet
Şimşek tarafından Emlak Bankası yönetim kurulunun talebi üzerine 31 Temmuz'a
kadar listelerin açıklanması ve alınacak paraların açıklanması ertelendi.
Tabii bu arada gayri resmi olarak Emlak Gayrimenkul Yönetim Kurulu Üyesi'nin
açıklaması vardı biliyorsunuz. Orada diyordu ki; "Bu paraların 7 ila 20
Temmuz arasında Ziraat Bankası'nın ödenmesi mümkün" diyordu. Bu bana göre
resmi açıklama sayılamaz. Çünkü daha top, Emlak Gayrimenkul Yatırım
Ortaklığı'na geçmedi. Ne zaman ki listeler açıklanır, listeler Resmi Gazete'de
yayınlanır, o gün top Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na geçecek. Şu
anda bütün bu işlemler tasfiye halindeki Emlak Bankası Yönetim Kurulu'nda.
Onlar da 31 Temmuz 2008'e kadar süreleri var. O tarihe kadar
açıklayabilirler.

Şu gün diye kesin bir tarih söylemek mümkün değil. Hatta 31 Temmuz'dan sonra
da yasa değiştirilerek bu sürenin -çünkü yasa ancak 31 Temmuz'a kadar
uzatmaya izin veriyor daha fazla uzatmaya imkan vermiyor- Eylül-Ekim ayına
doğru uzatılabileceğini tahmin ediyorum. Çünkü şu anda iç borçlanmanın
maliyeti çok yüksek yüzde 20'leri aşmış durumda. Bu paralar da iç
borçlanmaya ödeneceğine göre, yüksek meblağlar ödenerek KEY'in
ödenemeyeceğini düşünüyorum. Tabii bu arada yerel seçimleri düşünürsek yerel
seçimlere yakın bir tarihte ödenmesinin ödemeyi yapacak olan kişiler için
daha uygun olacağını düşünebilirler.

HİSSE SENEDİ Mİ, PARA MI AVANTAJLI?
KEY'de para yerine hisse senedi verilebileceği de açıklandı. Hangisi daha
avantajlı, hisse mi para mı?
Evet, yasa gereğince Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'ndan para
alabileceğiniz gibi her birimizin Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından
para değerimize düşen hisse alabilme hakkımız da var. Herhangi bir hisseyi
değil, sadece Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı hisselerini alabilirsiniz.
Bu hisselerde toplam hisse değerleri -3 milyar YTL. Yani 3 katrilyon-. 3
katrilyon değer içinde bize düşen rakamı bulursak; diyelim ki bize düşen bin
YTL olsun, 3 milyarda bin YTL kadar bir hissemiz olacak demektir. Ne kadar
hisse sahibi olacağına vatandaşlar karar versin, biz buna devede kulak gibi
diyebiliriz. Ben parayı tavsiye ederim. Şundan dolayı parayı tavsiye ederim:
2008 yılına kadar olan dönemde Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı değerini
4.67 kat arttırmış. Ama aynı dönemde özel sektör ve borsaya kote olmuş
şirketler değerlerini 10 ila 12 kat arttırmışlar. Bu anlamda hisse senedi
alırsak değerinin çok fazla artmayacağını düşünüyorum.

Ödemenin hakkımız olan para olup olmadığını nasıl anlayacağız?
Bunu anlamak çok zor ama şöyle bir şey var; şayet kişi 1987 yılında başlayan
KEY ödemelerinde 95 yılının sonuna kadar 9 yıl adına aralıksız KEY ödenmişse
açıklanan tavan rakam kadar alması lâzım. Resmi rakamlar 1.400 YTL
civarındaydı. 9 yıl boyunca adına KEY ödenmişse ve açıklanan bu rakamdan
daha az olırlarsa bu kişiler az aldıklarına kani olsunlar. Ama bu kişi 9
yıldan daha az KEY ödenmiş bir kişiyse, bunu hesaplaması hemen hemen
imkansız.

LİSTEDE ADI OLMAYANLAR
Listede adı olamayanlar için başvurulacak yol nedir?
Listede adı olmayanlar için iki şık var. Eğer kişi özel sektörde çalışan
birisiyse, bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu'na eski adıyla SSK'ya
müracaat edecek. Kişi o tarihlerde kamuda çalışmışsa -ister kamu işçisi
olsun, ister kamuda memur olsun, ister sözleşmeli olsun- çalıştığı kamu
kurumuna başvuracak. Zira Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'nda olan bu
senetlerin bu hisselerin liste bildirimlerini özel sektör çalışanları için
SSK yaptı. Kamu çalışanları içinde çalıştıkları her bir kurum listeler
halinde bildirdi.

Listeyi eksik bildiren kuruma müracaat edip,"O tarihlerde ben şurada
çalıştım. İşte belgelerim" diyerek belgeyle müracaat etmesi gerekiyor. Belge
ile müracaat ettikleri takdirde başvurdukları kendi durumlarına göre kamu
kurumu veya SSK, belgeleriyle vatandaşın getirdiği belgeleri kontrol edecek
vatandaşın itirazı doğruysa bu durumda Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na
yeniden liste gönderip, "Bu kişi için şu kadar ödenmesi gerekir, biz eksik
bildirmişiz" diyecek.

Ancak kişinin getirdiği belgeyle kamu kurumunun veya SGK'nın elindeki
belgeler uyuşmuyorsa, kişinin itirazı reddedilecek. Bütün bunlardan sonra
kişi yine içi rahat etmezse hatta daha da alacağı olduğunu düşünüyorsa yargı
mercilerinde hakkını arama imkanı da var. Özetle; Listelerde adlarını
mutlaka kontrol etsinler; adları varsa birinci basamağı geçtiler demektir.
Adlarının karşısındaki rakamı kontrol etsinler. Rakama kani olmuyorlarsa
ellerinde de belge bulunma ihtimali var ise o belgelerle bahsedilen kamu
kurumlarına veya SSK'ya müracaat etsinler. Bundan da sonuç alamazlarsa bir
mahkemeye gitmelerini tavsiye ederim.

LOJMANDA KALAN MEMURLAR
O dönemde lojmanda kalan memurlar KEY'den yararlanamıyor mu?
Evet o tarihte lojmanda kalanlar için KEY ödemesi yapılmadı.

ÖDEME SADECE EŞLERDEN BİRİNE YAPILACAK
Karı koca devlet memuru ise ödeme kime yapılacak?
Karı ve koca ikisi de devlet memuru ise, ödeme sadece eşlerden birine
yapılacak. Tercih kullanılmazsa bu tercihin kocanın üzerinde olduğu kabul
edildi. Tabii şimdi onlardan boşananlar varsa sadece kocaları alacaklar,
eşleri alamayacaklar.

MİRASÇILARIN DURUMU
Bizzat kendimiz mi gidip almalıyız, bir yakınımız alabilir mi? Mirasçılar
da KEY alabilir mi?
Kişi vefat etmişse, geride kalan mirasçıları ellerinde bulunan veraset
ilamıyla bankadan kendi adlarına düşen hisselerini alabilirler. Kişi hâlâ
sağ ise normalde kendisinin gitmesi gerekiyor; nüfus cüzdanıyla. Ancak kişi
kendi gitmek istemiyorsa noterden bir vekaletname düzenleyerek başkasının
gitmesini temin edebilir.

İşverenin KEY ödemelerini adımıza yatırıp yatırmadığını nasıl anlarız? Para
zorunlu olarak kesiliyor muydu? İşveren ödeme yapmadıysa yine de KEY alma
hakkım var mı?
Kamu kurumlarında çalışanlar için herhangi bir işçi sayısı olmaksızın
herkesin KEY kesintisi ödemesi yapıldı. Özel sektörde çalışanlar için ise 10
veya daha fazla işçi çalıştıran işverenleri bu KEY ödemesini yapması
gerekiyordu. Eğer bu arkadaşlarımız 10 veya daha fazla işçi çalıştıran
işverenlerin yanında çalışmamışlarsa adlarına KEY ödemesi yapılmamıştır. 10
veya daha fazla işçi çalıştıran işverenin yanında çalışmışlarsa onların
adına KEY ödemesi mutlaka yapılmıştır.

KAMUDA ÇALIŞAN HERKESTEN KEY KESİNTİSİ YAPILDI
Kamuda sözleşmeli olarak çalışanların KEY alamayacakları doğru mu?
Hayır. O tarihlerde kamuda çalışan herkesten KEY kesintisi yapıldı.

NTV